Manometr to urządzenie służące do pomiaru ciśnienia, zazwyczaj w cieczach lub gazach, i jest jednym z najbardziej podstawowych, a zarazem najważniejszych przyrządów w dziedzinie fizyki i projektowania. Pomimo swojej oczywistej prostoty, zrozumienie dokładnego działania manometru zapewnia cenne manometr zrozumienie zagadnień mechaniki płynów, charakterystyki naprężeń, a nawet projektowania oprzyrządowania. W swojej istocie manometr opiera się na zasadzie, że wysokość słupa cieczy może być wykorzystana do określenia naprężenia i napięcia, jakiemu jest poddawany. Ta koncepcja, zakorzeniona w podstawowej hydrostatyce, była w rzeczywistości wykorzystywana od wieków, a pierwsze wersje manometrów sięgają eksperymentów Torricellego z XVII wieku. Manometr zazwyczaj składa się z rurki w kształcie litery U wypełnionej cieczą, zazwyczaj rtęcią lub wodą, chociaż w zależności od zastosowania można stosować również inne ciecze. Jeden koniec rurki jest wystawiony na działanie mierzonego naprężenia, a drugi koniec jest otwarty na otoczenie lub podłączony do innego źródła ciśnienia. Różnica poziomów cieczy w obu ramionach telewizora odzwierciedla różnicę w naprężeniu, którą można następnie określić za pomocą prostych wzorów wynikających z prawa Pascala.
Zrozumienie różnych rodzajów manometrów jest niezbędne dla każdego, kto rozpoczyna naukę pomiaru ciśnienia. Jednym z najprostszych jest manometr w kształcie litery U, który jest dokładnie tym, co sugeruje jego nazwa: szklaną lub stalową rurką zaokrągloną w kształt litery U i częściowo wypełnioną cieczą. Gdy ciśnienie zostanie przyłożone do jednej strony telewizora, ciecz przemieszcza się, a różnica wysokości między obiema stronami może zostać wykorzystana do określenia zastosowanego ciśnienia. Ten typ manometru jest powszechnie wykorzystywany w laboratoriach badawczych i na uczelniach, ponieważ zapewnia przejrzysty wykres różnic naprężeń i umożliwia początkującym bezpośrednią obserwację zasad charakterystyki cieczy w środowisku pracy. Inną powszechną odmianą jest manometr pochyły, który przypomina rurkę w kształcie litery U, ale ma prawą nogę. Ta zmiana zwiększa czułość, ułatwiając ocenę nawet niewielkich różnic naprężeń. Nachylenie pozwala dłuższemu słupowi cieczy na zachowanie niewielkich zmian naprężenia, co jest szczególnie przydatne w zastosowaniach takich jak kontrola krążenia krwi w układach niskociśnieniowych lub w eksperymentach medycznych wymagających wysokiej dokładności.
Manometry można również klasyfikować ze względu na to, czy mierzą ciśnienie bezwzględne, czy analityczne. Naprężenie całkowite opisuje całkowite naprężenie wywierane przez ciecz, w tym ciśnienie powietrza, podczas gdy naprężenie względne mierzy ciśnienie atmosferyczne. Na przykład manometr podłączony do źródła próżni może mierzyć naprężenie ujemne, czyli ciśnienie niższe od ciśnienia atmosferycznego. Ta różnica jest znacząca w wielu zastosowaniach komercyjnych i laboratoryjnych. Na przykład w procesach chemicznych zazwyczaj wymagana jest precyzyjna kontrola problemów z odkurzaczem, a możliwość precyzyjnej analizy manometru pozwala inżynierom i ekspertom zachować preferowane ustawienie. Ponadto w systemach ogrzewania i chłodzenia (ogrzewanie, wentylacja i chłodzenie) manometry służą do pomiaru naprężenia w kanałach wentylacyjnych i zapewnienia prawidłowego i bezpiecznego działania systemu.
Wybór cieczy w manometrze nie jest dowolny, ponieważ gęstość cieczy bezpośrednio wpływa na jej wymiar. Na przykład rtęć jest zazwyczaj wykorzystywana ze względu na swoją wysoką gęstość, która umożliwia pomiar wyższego ciśnienia bez konieczności stosowania nadmiernie wysokiej rurki. Rtęć jest jednak szkodliwa i wymaga ostrożnego obchodzenia się z nią, dlatego w zastosowaniach naukowych lub niskociśnieniowych powszechnie stosuje się takie opcje, jak woda, alkohol lub specjalistyczne płyny. Woda, będąc znacznie rzadszą niż rtęć, wymaga wyższej rurki do pomiaru tego samego ciśnienia, co może być niepraktyczne w niektórych zastosowaniach, ale doskonale sprawdza się w dyskusjach lub eksperymentach, w których występujące ciśnienie jest stosunkowo niskie. W niektórych specjalistycznych zastosowaniach stosuje się barwione lub barwione płyny w celu poprawy widoczności, co znacznie ułatwia precyzyjny odczyt stężenia cieczy, co jest szczególnie przydatne w laboratoriach badawczych.